İşçi intiharları, mobinge, fazla çalışma saatlerine, sağlıksız koşullara, işsizliğe dayalı olarak son yıllarda büyük bir artış göstermektedir. Pandemi koşullarında da giderek artan işsizlik bu cinayetlerin artmasına sebep olmaktadır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) de yayınladığı bir raporda 2013-2020 arasında yaşanan işçi intiharlarını yayınladı.

Karojisatsu Davası

Aşırı çalışma koşullarına bağlı olarak gerçekleşen intiharlar, 1980’li yıllarda Japonya’da görülmüş ve “Karojisatsu” kavramı olarak tanımlanmıştır. Karojisatsu, işçinin fazla-aşırı çalışması sonucunda muhakeme yeteneğini kaybetmesi ve genellikle depresyona girmesi sonucunda meydana gelen intihar girişimidir.

1970 sonrasında uygulanan neo-liberal kapitalist politikalar sonucunda çalışma koşullarının işçilerin yaşamını ciddi olarak tehdit etmeye başladığına yer verilen raporda şu ifadeler kullanıldı: “İşe bağlı intiharlar da önlenebilir bir sağlık sorunudur. Ancak önlenebilmesi için öncelikle ‘iş cinayeti’ olarak kabul edilmesi gereklidir. İşe bağlı intiharların iş cinayeti olarak kabul edilebilmesi için ise çalışma ile ilişkili olduğunun ispatlanması gerekmektedir. Bu durumun zorluğu sorunun tanılanmasını ve boyutunu görünür kılmayı engellemektedir.”

Çalışma koşullarına bağlı olarak, intihar girişiminde bulunmadan önce kişilerde depresyon, tükenmişlik sendromu, kronik yorgunluk ve muhakeme yeteneğini yitirmek gibi zihinsel belirtiler görülmektedir. Bu belirtilerin beraberinde çalışanlarda baş ağrısı, mide ağrısı, ishal, kabızlık, hafif ateş gibi fiziksel belirtiler de ortaya çıkabilmektedir.

İntiharlar Tek Bir Ülkeye Özgü Değil

İşçi intiharlarının tek bir ülkeye bağlı olmadığı vurgulanan raporda; Japonya’da karojisatsu görülme sıklığı 1999 yılında yüzde 12 iken, 2001 yılında yüzde 33,7’ye yükselerek yüzde 182’lik bir artış gösterdiği ve her yıl yaklaşık olarak 5000 kişinin fazla-aşırı çalışma nedeniyle intihar ettiğinin tahmin edildiği gözlemlenmiştir.

Rapora göre; Fransa, Avustralya ve Birleşik Krallık’ta fazla-aşırı çalışma sonucu ortaya çıkan intiharlardan bazıları da iş cinayeti olarak kabul edilmiştir. Avustralya’da 2002 yılında yapılan bir çalışmada 1989-2000 yılları arasında görülen 109 intiharda çalışmanın önemli bir faktör olduğu saptanmıştır. Fransa’da 2007 yılında Renault ve Peugeot araba fabrikalarında, Avustralya’da telekomünikasyon işçilerinde çalışma ile ilişkili olduğu düşünülen intiharlar görülmektedir. Yine Fransa’da 2008-2010 yılları arasında France Telecom şirketinde çalışan 34 işçi ardarda intihar etmiştir. Yine Çin’de bulunan ve iPod, iPhone ve iPad üreten Foxconn fabrikasında işe bağlı intiharlar o kadar çoğalmış ve dünya basınına yansımıştır ki Apple firması “İntihar etmeyeceğim kendime iyi bakacağım” diye yazılı taahhüt almaya başlamıştır.

Türkiye’de İşçi İntiharları

Rapora göre, Türkiye’deki işçi intiharlarının “İş Cinayeti” kapsamına alınmadığı şu sözlerle vurgulanmıştır:

Yasalarımıza göre işyeri içinde gerçekleşen her intihar, nedeni ne olursa olsun ‘iş cinayeti’ kapsamındadır. Ancak bugüne kadar hukuken çalışma koşullarından kaynaklanan bir intihar diye tanımlanan ölüm olmamıştır. Bizler ise hem yasal mevzuata uyarak işyeri içinde (işe bağlı olan-olmayan) gerçekleşen hem de işyeri dışında salt işe bağlı intiharları da raporumuza aldık. Genel olarak da ‘işyeri intiharı’ kavramını kullandık. (Yoksa evde, işyeri dışında yüzlerce işçi intihar ediyor. Ancak çok az bir kısmının iş ile bağlantılı olduğunu saptayabildik) Buna göre;

2013 yılında en az 15 işçi, 2014 yılında en az 25 işçi, 2015 yılında en az 59 işçi, 2016 yılında en az 89 işçi, 2017 yılında en az 86 işçi, 2018 yılında en az 73 işçi, 2019 yılında en az 80 işçi, 2020 yılında en az 75 işçi işyeri içinde (işyeri dışında ise işe bağlı olarak) intihar ederek yaşamını yitirdi… Yıllara göre güvencesizliğin derinleşmesine paralel olarak işyeri intiharlarında bir artış olmuştur.

Raporda, son 8 yılda yaşanan işçi intiharlarının dağılımı şu şekilde verilmiştir:

-218’i işçi ve 84’ü memur olmak üzere 302 ücretli çalışan,
-111’i esnaf ve 21’i çiftçi olmak üzere 132 kendi nam ve hesabına çalışan,
-Yine ataması yapılmayan öğretmenler de dahil olmak üzere benzer koşullardaki 68 işsiz işçi intihar etmiştir.

Raporda son 8 yılda intihar eden emekçilerin iş kolları ise şu şekilde verilmiştir:

“148 emekçi ticaret/büro/eğitim işkolunda, 48 işçi savunma/güvenlik işkolunda, 33 işçi inşaat işkolunda, 32 emekçi tarım işkolunda, 32 işçi metal işkolunda, 28 işçi sağlık işkolunda, 24 işçi belediye/genel işler işkolunda, 21 işçi taşımacılık işkolunda, 19 işçi konaklama/eğlence işkolunda, 12 işçi gıda işkolunda, 11 işçi gemi/tersane işkolunda, 10 işçi ağaç işkolunda, 9 işçi kimya işkolunda, 8 işçi bankacılık işkolunda, 5 işçi tekstil işkolunda, 5 işçi iletişim işkolunda, 4 işçi enerji işkolunda, 3 işçi madencilik işkolunda, 1 işçi basın işkolunda, 1 işçi çimento işkolunda intihar ederek hayatına son verdi. 48 işçinin çalıştığı işkolunu yeterli bilgi olmadığı için belirleyemedik.”

Son 8 Yılda yaşanan intiharlarda 127 işçinin borçları, 68 işçinin işsizlik, 56 işçinin ise mobing nedeniyle yaşamına son verdiğini yayınlayan raporda, 254 işçinin ise neden intihar ettiğinin yeterli bilgi olmaması sebebiyle bilinmediği belirtilmiştir.

Raporda intihar eden işçilerin yaş dağılımı şu şekilde verilmiştir:

-15-17 yaş arası 6 çocuk işçi,
-18-27 yaş arası 77 işçi,
-28-50 yaş arası 330 işçi,
-51-64 yaş arası 68 işçi,
-65 yaş üstü 5 işçi intihar ederek hayatına son verdi.
-Elimizde yeterli bilgi olmadığı için intihar eden 16 işçinin yaşını bilinmiyor.

İntiharların şehirlere göre dağılımı:

65 ölüm İstanbul’da; 40 ölüm Kocaeli’de; 34 ölüm İzmir’de; 32 ölüm Antalya’da; 25 ölüm Adana’da; 24 ölüm Aydın’da; 19 ölüm Denizli’de; 17 ölüm Kayseri’de; 15 ölüm Bursa’da; 14 ölüm Muğla’da; 12’şer ölüm Mersin ve Samsun’da; 11 ölüm Ankara ve Tekirdağ’da; 10 ölüm Hatay’da; 8’er ölüm Çanakkale, Çorum, Gaziantep ve Sakarya’da; 7’şer ölüm Diyarbakır ve Konya’da; 6’şar ölüm Balıkesir ve Kırşehir’de; 5’er ölüm Bilecik, Düzce, Erzincan ve Mardin’de; 4’er ölüm Bingöl, Bolu, Manisa, Şanlıurfa ve Van’da; 3’er ölüm Adıyaman, Edirne, Elazığ, Kırıkkale, Kütahya, Niğde, Sivas, Şırnak ve Uşak’ta; 2’şer ölüm Afyon, Aksaray, Amasya, Burdur, Erzurum, Eskişehir, Kars, Muş ve Trabzon’da; 1’er ölüm Artvin, Bartın, Batman, Giresun, Kahramanmaraş, Karabük, Kastamonu, Kilis, Nevşehir, Ordu, Osmaniye, Siirt, Sinop, Tokat, Tunceli ve Yalova’da; 2 ölüm ABD’de meydana geldi…

Kaynak: http://isigmeclisi.org/20653-borc-mobbing-issizlik-son-sekiz-yilda-2013-2020-en-az-502-emekci-int

Görsel: http://isigmeclisi.org/20653-borc-mobbing-issizlik-son-sekiz-yilda-2013-2020-en-az-502-emekci-int

Sosyal medyada paylaş

Ent Yaşam

Okumuş olduğunuz bu yazı Ent Dergi Yaşam Editörlüğü'nün seçkisidir.
Published On: Nisan 3rd, 2021Categories: Yaşam0 Yorum

Leave A Comment