Sosyal medyada paylaş

Her geçen gün daha da artan çevre sorunlarından biri de hava kirliliğidir. Gelecek nesiller hava kirliliği ile birlikte çok ciddi tehditlerle karşı karşıya. Dünyamızın hızla artan nüfusuna ek olarak enerji kullanımı, şehirleşme v.b. pek çok çevreye ve canlıların sağlığına zarar veren etmenler de artıyor.

Hava kirliliği, havanın doğal bileşimine çeşitli sebeplerden dolayı değişmesi canlı hayatına ve ekolojik dengeye zararlı olabilecek değişime uğramasıdır.

Hava kirliliği, atmosfere yabancı maddelerin girişi ile birlikte sıcaklık, basınç, yağış, rüzgar, nem ve güneş radyasyonu gibi meteorolojik faktörlerle beraber, konum ve topografik yapı da etki eder. Plansız kentleşme ve yeşil alanların yeterli miktarda bulunmaması ve kullanılan yakıtlar da büyük ölçüde etki ediyor. Hava kirliliği nedeniyle yerel, bölgesel ve küresel düzeyde sorunlar gözlenmekte. Hatta canlı yaşamını sonlandırmaya kadar gidiyor bu sorunlar.

Hava Kirliliği Sebebiyle İlk Ölüm Kaydedildi

Dünya’da ilk kez hava kirliliği nedeniyle bir ölüm kaydedildi. Ella Kissi-Debrah ismli dokuz yaşındaki çocuk 2013 yılında Londra’da hava kirliliği nedeniyle ölen ilk kişi oldu. İngiltere Yüksek Mahkemesi, annesi ile beraber yaşayan 9 yaşında ki çocuğun ölüm nedeninin arasında hava kirliliği olduğunu söyledi.

Savcı, Ella’nın evinin yakınında ki hava kirliliği seviyelerinin ölümünden önceki üç yıl boyunca yasal seviyenin üzerinde olduğunu söyledi. Ella’nın astım hastası olduğunu ve üç yıldır süren astım nöbetleri ve akut solunum yetmezliği sebebiyle 2013 yılının Şubat ayında 27 kez hastaneye kaldırıldığını söyledi.

Küçük kızın ailesinin avukatları İngiltere Yüksek Mahkemsi’ne başvuruda bulundu. Yedi yıllık yasal mücadelenin haklı sonuçlarının ardından temiz hava hakkı talebiyle yapılan kampanyalarda etkin olarak çalıştılar ve astım hastası çocukların yaşamlarını iyileştirmek üzere kızları adına bir vakfı kurdular. Vakfa da kızlarının ismini vererek ölümsüzleştirdiler. Elle Debrah’ın annesi Rosamund Adoo-Kissi-Debrah, şu sözleri söyledi “Umarım bu karar, daha çok çocuğun hayatının kurtarılması anlamına gelecek. Süreçte verdiğiniz destek için hepinize teşekkür ediyorum.”

Dünyada 15 yaşın altındaki çocukların %93’ü kirli hava soluyor. Hava kirliliğine sebep olan kirleticilerin, bir annenin plasentasını geçerek rahimdeki fetüslere kadar ulaşabileceğini ortaya koyan araştırmalar vardır. Dünya Sağlık Örgütü’nün tahminlerine göre, 2016 yılında 600.000 çocuk kirli havanın da sebep olduğu akut alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle hayatını kaybetti. Günümüzde dünya nüfusunun yarısının sağlıkla ilgili tehditleri değerlendirmek üzere gerekli olan verilere erişimi ne yazık ki bulunmuyor. Bunun yanı sıra, hava kalitesinin yasalar uyarınca belirlenmiş seviyelerin altında tutulmasına dair mevzuata sahip ülkeler bile çoğu zaman bu sınırları ihlal ediyor.

Türkiye’de Durum

Temiz Hava Hakkı Platformu’nun yayınladığı rapora göre Türkiye de hava kirliliği, Dünya Sağlık Örgütü’nün yayınladığı kılavuza göre hareket edilseydi, 2019 yılında tüm ölümlerin (31.476 ölüm) ve 2018 yılında ki tüm ölümlerin (45.398 ölüm) tamamı önlenebilirdi. Rapor ayrıca 2019 yılında 30 ilde yaklaşık 18 milyon kişinin soluduğu havanın kalitesine dair veriye ulaşılmadığını ortaya çıkardı. Türkiye 2019 Hava Kirliliği Raporu ise, Türkiye’de 75 milyon insanın kirli hava soluduğunu ortaya çıkardı. Rapor Türkiye’de PM2,5 mevzuatı olmadığına ve yeterli ölçüm yapılmadığına da dikkat çekti.

Kaynak: https://yesilgazete.org/dunyada-ilk-dokuz-yasindaki-cocugun-olum-nedeni-hava-kirligi-olarak-belirlendi/ – https://havakalitesi.ibb.gov.tr/Icerik/bilgi

Görsel: https://www.iklimhaber.org/hava-kirliligi-turkiyede-yaklasik-60-milyon-kisiyi-zehirliyor/amp/

Sosyal medyada paylaş

About the Author: Halime Rüveyda Erdem

Halime Rüveyda Erdem
Halime Adana'da yaşıyor. Dönemsel dizi ve filmleri çok seviyor. Su altı belgesellerini çokça severek takip ediyor ve en sevdiği yazar Mina Urgan. Gezmeyi, fotoğraf çekmeyi, keşfetmeyi seviyor. Şu anlık vejetaryen beslenerek yaşamını sürdürüyor.

Leave A Comment