Sosyal medyada paylaş

Engels’te Doğanın Diyalektiği – Kaan Kangal

Engels’in bitmemiş kitabı “Doğanın Diyalektiği” hem çok övüldü hem de çok eleştiri aldı. Bazıları için Marksist teoriye paha biçilmez bir katkı, diğerleri içinse Marx’ın görüşleriyle çelişiyor ve bayağılık getiriyor. Kangal, tartışmayı ve Engels’in fikirlerini derinlemesine inceliyor ve çalışmasının genellikle düşündüğümüzden daha az eksiksiz olduğunu, ancak çoğu akademisyenin kabul etmek isteyeceğinden fazlasını başardığını savunuyor.

“…Kavramların ortaya çıktığı ve geliştiği kavrama sürecini özbilinçli bir düşünme edimi haline getirme ve bu düşünce tarzının siyasi kuramla sınırlanmak yerine doğa bilimlerine de uygulanabileceğini gösterme çabası, Engels’in diyalektiğe atfettiği önemi az çok özetler. Diyalektik, bugünkü doğa bilim için en önemli düşünme biçimidir, çünkü ancak o, doğada ortaya çıkan evrim süreçleri, genel olarak iç bağıntılar ve bir araştırma alanından ötekine geçiş için benzeşimler ve bununla birlikte açıklama yöntemleri verir…”

Kapitalizm ve Toplum (Between Capitalism and Community) – Michael A. Lebowitz

Lebowitz, ödüllü kitabı “Sermayenin Ötesinde” adlı eserinde ortaya koyduğu tartışmaları genişleterek, işçilerin ortak mücadelesi ve dayanışmaya dayalı faaliyetlerin organik bir topluluk sistemine işaret ettiğini savunuyor. Dünya sisteminin mevcut krizinin ortaya koyduğu barbarlıktan kaçacaksak, kapitalizm sisteminin komünite tarafından tabi kılınması esastır.

“…Marx’ın entelektüel kapitalizm kurgusu, onu sermaye ve ücretli emek öncüllerini yeniden üreten organik bir sistem olarak ele alırken (sermayenin gereksinimlerini “apaçık doğal yasalar” olarak gören bir işçi sınıfı da dahil olmak üzere), Lebowitz, ortaklaşa çalışan işçiler ve dayanışmaya dayalı faaliyetler, kendi öncüllerini, komünitesini üreten ve başkalarının ihtiyaçlarının tanınmasını sağlayan alternatif bir sistem olan organik topluluğun sistemine yöneliktir. Dünya sisteminin mevcut krizinin ortaya koyduğu nihai barbarlıktan kaçacaksak, kapitalizm sisteminin komünite tarafından tabi kılınması esastır. Kapitalizmin ve topluluğun bir arada yaşadığı dönemin, bu bütün içinde her iki tarafın iç içe geçmesi ve karşılıklı deformasyonu ile işaretlendiğinden, topluluk yolu kendiliğinden ortaya çıkamaz, ancak kahramanlıkları aracılığıyla insanların kapasitelerinin gelişimini vurgulayan devrimci bir partiyi gerektirir…”

Marksizm ve Ekolojik İktisat, Kızıl ve Yeşil Bir Ekonomi Politiğe Doğru – Paul BURKETT

Çevre felaketlerinin ve ekonomik krizlerin kuşattığı bir dünyada, ekolojik düşüncenin tüm ekolleri arasında üretken bir görüş alışverişi sağlamanın önemi açıktır. Bu kitap ekolojistler için iktisada giriş, iktisatçılar için de ekolojiye genel bir bakış sağlayarak işte böylesi bir ihtiyaca yanıt vermektedir.

Ekolojik İktisat’ın yöntemi ve kullandığı kavramlar ile çok disiplinlilik, metodolojik çoğulculuk ve tarihsel açıklık konularındaki taahhütlerini yerine getirmesi arasında bir uyumsuzluk var mıdır? Varsa, maddî-toplumsal bir üretim ilişkisi olarak Marksist sınıf perspektifi, Ekolojik İktisat’ın bu beklentilerine yanıt verebilir mi? Kitabın yoğunlaştığı ve yanıt bulmaya çalıştığı esas sorular bunlardır. Bu sorular, Ekolojik İktisat’ın çelişkilerinin, analitik boşluklarının ve yanıtlayamadığı soruların ortaya konulması ve Marksizmin bu soruların çözülmesine nasıl yardımcı olabileceğinin gösterilmesiyle geliştirilmiştir. Buna göre, Marksist ekonomi politiğin Ekolojik İktisat’a katkıları dört temel başlık altında toplanabilir: doğa ve ekonomik değer, sermaye olarak doğa, ekonomik sistemler açısından entropi yasasının önemi ve son olarak sürdürülebilir kalkınma.

Bu özellikleriyle kitap, Marksist ekonomi politik ile Ekolojik İktisat arasında kurulacak diyaloğun temellerini inşa eden, Marksist bakış açısından Ekolojik İktisat’ın genel değerlendirmesini yapan ilk eserdir.

 

 

Sosyal medyada paylaş

About the Author: Ent Ekoloji

Ent Ekoloji
Okumuş olduğunuz bu yazı Ent Dergi Ekoloji Editörlüğünün seçkisidir.

Leave A Comment