Sosyal medyada paylaş

Bildiğimiz gibi birçok ülke COVİD-19 salgını için aşı çalışmalarına başlamıştı. Peki, aşı çalışmaları ne durumda? Hangi ülkeler aşı geliştirdiklerini duyurdu? Kaç ülke üretime başladı? Hangi ülkeler insan denemelerine başladı? Bunlara bir göz atalım. Bu çalışmaları bir seri halinde takip edecek olursak bu yazıda 3 adet aşıyı inceleyeceğiz.

Şu ana kadar gönüllü denemelerine başladığı duyurulan 9 adet aşı var:

  • Moderna
  • OXFORD/AstraZeneca
  • CanSino
  • SinoPharm
  • Johnson & Johnson
  • BioNTech/Pfizer
  • Gamaleya Enstitüsü
  • Sanofi/GSK
  • Sinofarm
  • Gamelaya Enstitüsü

Koronavirüs aşısını ilk duyuran ülke Rusya oldu. Sputnik V aşısı, N.F. Gamaleya Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Ulusal Araştırma Merkezi tarafından geliştirildi. Sputnik V adlı aşı, adenovirüsleri baz alıyor. 11 Ağustos’ta aşının bulunduğunu duyuran Vladimir Putin, 15 Ağustos’ta üretilecek ilk parti için gönüllü çağrısında bulunmuştu. Rusya şu anda 700 kişiye aşı vurulduğunu, bu 700 kişinin doktorlar ve öğretmenlerden oluştuğunu açıkladı. Rusya, Belarus’un aşıyı alan ilk ülke olduğunu da açıkladı. Öte yandan aşının araştırma bilgilerinin paylaşıldığı resmi sitede, katılımcılara uygulanan Sputnik V aşısının güçlü antikor ve hücresel bağışıklık tepkisini uyardığı, aşının uygulandığı katılımcılarda aşıdan sonra COVID-19 enfeksiyonu görülmediği açıklamaları yer alıyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Filipinler, Hindistan ve Brezilya, Sputnik V’in klinik araştırmalarına katılacak ülkeler arasında.

OXFORD/AstraZeneca

Oxford Üniversitesi ile birlikte koronavirüs aşısı geliştiren İngiliz-İsveç ilaç şirketi AstraZeneca, AZD1222 adını verdiği aşının denemelerini İngiltere, ABD, Brezilya, Güney Afrika ve Hindistan’da sürdürüyordu fakat 8 Eylül’de şirket, klinik denemelerini askıya aldığını, gönüllülerden birinde “açıklanamayan bir hastalık” görüldüğünü ifade etti. O tarihten bu yana şirket, şeffaf olmaması nedeniyle vatandaşlar tarafından çok fazla eleştiriye maruz kaldı. Halk, hastalığın tanımlanmasını, katılımcının tıbbi bilgilerinin paylaşılmasını, klinik araştırma verilerinin sunulmasını bekliyor. Firmanın bir açıklama yapmaması halkın güveninin sarsılmasına neden olurken “İlaç şirketleri aşı geliştiremiyor mu?” düşüncesi Birleşik Krallık’ta hızla yayılıyor. Bağımsız komitenin incelemelerinin ardından yeniden klinik denemelere başlanıp başlanmayacağı da merak konusu. “Viral vektör aşısı” olarak geliştirilen aşı adayı, uygulanan kişide koronavirüse karşı bağışıklık geliştirmek amacıyla soğuk algınlığı virüslerinin zayıflatılmış bir versiyonunu kullanıyor.

BioNTech/Pfizer

Amerikan ilaç şirketi Pfizer, Alman biyoteknoloji firması BioNTech ile geliştirdiği aşı hakkında da bazı açıklamalarda bulundu. RNA bazlı olan aşı, katılımcılara koronavirüsün genetik materyalinin bir parçasının enjekte edilmesi suretiyle uygulanıyor.  Bu şekilde bağışıklık sistemi virüsün zayıflatılmış bir versiyonuna maruz bırakılıyor ve bu sayede virüsü etkisiz hale getirecek bir bağışıklık tepkisinin üretilmesi hedefleniyor. BNT162b2 isminin verildiği aşının klinik denemelerinde, gönüllülerde hafif ve orta düzeyde yan etkilere rastlandığı açıklandı. Pfizer yönetimi tam sonuçların ekim ayında duyurulacağını, yan etkilerin asıl test grubunda mı yoksa plasebo grubunda* mı baş gösterdiğini araştırdıklarını söyledi.

*Plasebo araştırma grubu: Araştırılan etkin ilaç yerine nötr madde verilen gruptur. Böylece bu grup, etkin ilacın farmakolojik etkilerinin belirlenmesinde referans olarak görev alır.


Kaynakça:

“The push for a COVID-19 vaccine”. WHO. İnternet. Erişim Tarihi: 27 Eylül 2020. <https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/covid-19-vaccines?gclid=Cj0KCQjwtZH7BRDzARIsAGjbK2YaDqm3f5fraFpB9q8nKbCBVL4158MPyq8poN___XTIclGoHLjKeYgaAiCMEALw_wcB>.

“Clinical trials”. Sputnik V. İnternet. Erişim Tarihi: 27 Eylül 2020. <https://sputnikvaccine.com/about-vaccine/clinical-trials/>.

“Koronavirüs aşısı: Oxford Üniversitesi ve AstraZeneca’nın testlerinin durdurulması ne anlama geliyor?”. BBC Türkçe. 10 Eylül 2020. İnternet. Erişim Tarihi: 27 Eylül 2020. <https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-54090799>.

Sosyal medyada paylaş

About the Author: Selenay Ertan

Selenay Ertan
Ege Üniversitesi Biyokimya öğrencisi. İlkokul zamanlarından beri okul laboratuarlarından çıkmazdım diyemiyor çünkü öyle bir şansı olmadı. Ama canlılıktaki bu düzeni bu işleyişi hep merak etti. Böyle bir alan seçip ilerlemek istedi. Şimdi derslerinde gördüklerini ve araştırdıklarını anlatmak istiyor. Sadece fen bilimlerini değil edebiyatı da çok seviyor. Çok küçükken bir kitaplıkta bulduğu ve onun için çok özel olduğunu söylediği "Küçük Kara Balık" kitabındaki ‘’böyle amaçsızca yüzmekten bıktım usandım,başka yerlerde neler olduğunu öğrenmek istiyorum’’ sözlerinden çok etkilenip, yeni şeyler keşfetmeye bayıldığını söylüyor.

Leave A Comment