Biyoçeşitlilik, dünya üzerindeki yaşamı oluşturan kara, deniz, su kaynaklarını ve onların bileşenleri olan ekosistem ile organizmalar arasındaki tür çeşitliliğini; canlıların birbirleriyle olan ilişkilerini ve aralarındaki farklılıkları ifade eder. Biyoçeşitlilik üç farklı kavramdan oluşur:

Genetik çeşitlilik

Genetik çeşitlilik, tür içinde ve türler arasında, bireylerin sahip oldukları genetik kompozisyonlarda görülen çeşitliliktir. Bir canlı türü içindeki bireylerin her biri genetik bakımdan birbirinden, az veya çok, farklıdır. Birbirinden çok uzak bölgelerde (kutuplarda, çöllerde ve ılıman bölgelerde) yaşayan tilkilerin morfolojik açıdan önemli genetik farklılıklara sahip olmaları bu duruma bir örnektir. Kutup bölgesinde yaşayan tilkiler, aşırı soğuklara dayanabilmek için kendilerine fazla enerji sağlayan şişman ve yağlı bir yapıya, ayrıca sivri olmayan kulaklara ve çeneye sahiptir. Çöl tilkilerinde ise bu morfolojik yapı tamamen farklıdır.

Tür çeşitliliği

Bir toplumu oluşturan canlı bireyler büyüklük, şekil, renk ve benzeri özellikler bakımından önemli farklılıklar göstermezlerse ve bütün önemli görünüm karakteristikleri birbirine uyarsa bu bireyler aynı “tür”den sayılır. “Tür çeşitliliği” denince belirli bir yaşam ortamındaki canlıların farklı türler bakımından zenginliği ve sayısı anlaşılır.

Ekosistem çeşitliliği

Belli bir bölgede yaşayan bitkiler ve hayvanlar gibi canlı varlıklar ile toprak, su, hava ve mineraller gibi cansız varlıkların çeşitliliği, ekosistem çeşitliliğini oluşturur. Ekosistemler, bir ortamın ünite olarak kabul edilen fiziksel ve biyolojik bileşenleridir. Örneğin bir taze su ekosistemine dâhil olan göller, nehirler ve göletlerde hayvanlar, bitkiler ve mikroskobik canlılar (ufak organizmalar) görülür. Dünyanın biyolojik çeşitliliği, insanların binlerce yıldır kullandığı bir temel doğal kaynaktır. Biyoçeşitlilik bizi canlı tutar, bu yüzden onu korumamız son derece önemlidir.

Doğal ekosistemler ekonomik büyüme, insan sağlığı ve refah için uygun temeller sağlar. Ekosistemler insan faaliyetleri tarafından giderek daha fazla tehdit edildiğinden dolayı biyoçeşitliliğin faydalarını kabul etmek, ona bakmamızın sağlanmasında atılabilecek ilk adımdır. Ayrıca biyoçeşitlilik; havanın ve suyun temizlenmesi, erozyonun engellenmesi ve hastalıkların biyolojik olarak kontrol edilmesi gibi pek çok açıdan faydalar sunmaktadır. Yaşamımız için gerekli olan temel gıda maddelerinin kökenini doğadaki yabani türler oluşturmaktadır. İlaçların büyük bir kısmı doğrudan veya dolaylı yollarla biyolojik kaynaklardan sağlanmaktadır.

Ekosistemin bize sunduğu birçok yarar vardır. Bu yararlar insan hayatında yaşamsal öneme sahiptir. Ekosistemin birçok yararı olmakla birlikte bunlardan birkaçı insanlara temiz su, hava, gıda ve kereste sağlamak; tıpta ve eczacılıkta çeşitli faydalar sunmak ve tarımda zararlı maddelere karşı mücadeleye katkı sağlamak şeklinde sıralanabilir.

Biyoçeşitlilik sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında da yardımcı olur. İnsanlığın tarım ve teknolojide sahip olduğu bugünkü seviyeye biyoçeşitlilik ve zenginlik sonucu ulaştığını söylemek mümkündür.


Kaynaklar:

  1. Biyolojik Çeşitliliğin Korunmasında Korunan Alanların Rolü Ve Önemi Dr. Nihan Yenilmez Arpa, (2021). Retrieved 8 May 2021, From Https://Www.Tarimorman.Gov.Tr/Dkmp/Belgeler/Dkmp/Kutuphane/81.Pdf
  2. Nair, G. (2021). İlkel Toplumlardan Günümüze İnsan-Doğa İlişkileri Bağlamında Çevre Sorunları Üzerine Bir Değerlendirme. Retrieved 8 May 2021, From Https://Www.Academia.Edu/37545631/%C4%B0lkel_Toplumlardan_G%C3%9cn%C3%9cm%C3%9cze_%C4%B0nsan_Do%C4%9ea_%C4%B0l%C4%B0%C5%9ek%C4%B0ler%C4%B0_Ba%C4%9elamında_%C3%87evre_Sorunları_%C3%9czer%C4%B0ne_B%C4%B0r_De%C4%9eerlend%C4%B0rme
  3. Mete Türkoğlu Biyoçeşitliğin Ve Ekosistemin Devamlığı Https://Www.Researchgate.Net/Publication/332767045_Bıyocesıtlıgın_Ve_Ekosıstemın_Devamlıgı [Accessed May 08 2021].

Sosyal medyada paylaş

Duygu Akkoç

Mühendislik okur, yarınlar için umutludur. İki çiçeğe annelik yapar. Mutsuz sonlu kısa öyküler yazar. Basılmamış karlara basar. Dinlenmek için sırtını sanata yaslar.
Published On: Mayıs 20th, 2021Categories: Bilim, Ekoloji0 Yorum

Leave A Comment